نتايج خود را خواه ناخواه بدنبال دارد ، چيزى كه هست استنتاج و به كار بستن آن در گرو آشنايى به قواعد آن است و به ممارست و دقت كافى احتياج دارد . بنابراين هر نوع كارى كه بر اساس به كار بردن چنين قواعد علمى استوار گردد ، كه هر فرد مطلع و وارد به آن علوم ، مىتواند همان كار را انجام دهد ، در اصطلاح دانشمندان معجزه نبوده و سند صدق گفتار مدعى نخواهد بود . و همچنين برخى از طبابت‌هاى شگفت‌انگيز پزشكان كه اثر مستقيم آشنايى پزشك به اسرار و طبايع اشيا است ، و نوع مردم حتى گاهى پزشكان ديگر از آن بىاطلاعند ، از دايره اعجاز بيرون مىباشند . زيرا هيچ مانعى ندارد كه خدا آشنايى به برخى از رازهاى دقيق و پيچيدهء جهان طبيعت را كه از سطح افكار نوع مردم بالاتر است به يكى از بندگان خود اختصاص دهد . بلكه قبيح آن است كه به فريب انسان‌هاى نادان كمك كند ، و معجزه را در اختيار دروغگو بگذارد تا مردم را از راه حق باز دارد . « 1 »

--> ( 1 ) . از اين بيانات به دست آمد كه معجزهء اصطلاحى كه سند حقانيت مدعى است بايد شرايط زير را دارا باشد : 1 . مدعى ، امر ممكن و غير محالى را ادعا كند ، 2 . در مقام اعجاز ، عمل او بر خلاف ادعاى او صورت نگيرد ، 3 . كار او نتيجهء اطلاعات وى از قواعد علمى نباشد . مترجم .